उष्णतेमुळे सर्दी होते का?

वाढत्या उन्हात सर्दी-खोकला, तापाने हैराण आहात का? जाणून घ्या, काय करावे ?

ऐकायला हे विचित्र वाटतं की उन्हाळ्यात सर्दी झाली, परंतु ही अशी समस्या आहे ज्यामुळे उन्हाळ्यात कुटुंबातील सदस्यांना सामोरे जावे लागते. घसा खवखवणे, सतत शिंका येणे, खोकला आणि सोबत ताप.

"उन्हाळ्याचा ताप आहे."

"व्हायरल झाले आहे."

या दोन गोष्टी सांगून आपण डॉक्टरांकडे जातो आणि औषधं घ्यायला लागतो. तुम्ही कधी विचार केला आहे का, उन्हाळ्यात सर्दी आणि फ्लूचे कारण विषाणू (व्हायरस) आहे. खरं तर, जसजसे हवामान गरम होते तसतसे काही विषाणू सक्रिय होतात जे आपल्याला आजारी बनवतात.

आता प्रश्न

कोणता व्हायरस होतो सक्रिय?
न्यूयॉर्कमधील रोचेस्टर जनरल हॉस्पिटल रिसर्च इन्स्टिट्यूटमध्ये उन्हाळ्यात सक्रिय होणाऱ्या विषाणूवर संशोधन करण्यात आले. संसर्गजन्य रोगांचे संशोधक डॉ.मायकल पिचिचेरो यांच्यानुसार, उन्हाळ्यात एन्टरोव्हायरसमुळे (enterovirus) सर्दी-ताप यासारखे आजार होतात.

याच्या संसर्गामुळे कोणतीही व्यक्ती गंभीर आजारी होऊ शकत नाही. एन्टरोव्हायरस संसर्ग बहुतेक मुलांमध्ये दिसून येतो.

एन्टरोव्हायरसमुळे कोणत्या समस्या उद्भवू शकतात?

सर्दी-ताप आजार होऊ शकतो
नाक, कान आणि घशात असलेल्या टिशूंवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.

विषाणूची बाब समजली, पण एक समस्या आत्तापर्यंत तशीच आहे. ती म्हणजे...

अशा परिस्थितीत अँटिबायोटिक घेणे योग्य आहे की नाही?

संसर्गजन्य रोग विशेषज्ञ डॉ आयुष पांडे म्हणतात – लोक सर्दी झाल्यावर अँटीबायोटिक्स घेतात. यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणेही आवश्यक समजत नाहीत. त्यांना वाटते की तब्येत सुधारेल, पण तसे नाही. तुम्हाला दोन गोष्टी समजून घ्याव्या लागतील...

उन्हाळ्यात सर्दी-तापेची समस्या बहुतांशी विषाणूंमुळे होते. बॅक्टेरियामुळे नाही.
अँटिबायोटिक्स औषधामुळे फक्त बॅक्टेरियामुळे होणारे रोगच नष्ट होतात, व्हायरसमुळे होणारे आजार नष्ट होत नाहीत.

उन्हाळ्यात आपण कोणती चूक करतो?
मॅटर्नल आणि बाल आरोग्य तज्ज्ञ डॉ एस सी राय यांच्या मते, प्रत्येक व्यक्ती एकसारखीच चूक करते. उदाहरणार्थ, थोडीशी उष्णता वाढतच फ्रीजमधले थंड पाणी, कोल्ड्रिंक्स, आईस्क्रीम आणि बर्फ टाकलेला उसाचा रस पिऊन उष्णतेपासून सुटका मिळवण्याचा प्रयत्न करणे. येथूनच आपण रोगाला आमंत्रण देऊ लागतो.

थेट उन्हातून येताच AC किंवा कुलर ऑन करणे. अनेकवेळा AC रूममधून बाहेर पडून उन्हात जाणे, उन्हातून घरात येताच अंघोळ करणे. या सगळ्या सवयी आपल्याला आजारी बनवतात.

आता इतका निष्काळजीपणा केल्यावर सर्दी, ताप, खोकला येणे निश्चितच आहे. एका घरात कोणी आजारी पडले तर संपूर्ण घराचा नंबर लागतो. स्वतःची काळजी कशी घ्यावी यासाठी आम्ही डॉ.एस.सी.राय यांचा सल्ला सांगत आहोत.

प्रश्‍न : विषाणूंशिवाय, उन्हाळ्यातही सर्दी-खोकल्याचा त्रास होतो यामागचे कारण काय?
डॉ. एस.सी. राय: अनेकांना अ‍ॅलर्जीचा त्रास असतो. उन्हाळ्यात बाहेरगावी गेल्यावर धूळ-माती, गरम हवा किंवा उष्णतेमुळे त्यांना अ‍ॅ​​​​​​​लर्जी होते. अशा स्थितीत त्यांना सर्दी किंवा ताप येऊ शकतो.

प्रश्न : 60 किंवा त्याहून अधिक वय असलेल्यांनी काय करावे?
डॉ. एस सी राय:

दिवसातून किमान 8 ग्लास पाणी प्यावे.
रोज योगा आणि व्यायाम करावा.
कडक उन्हात घराबाहेर जाऊ नका.
बाहेरून आल्यावर लगेच आंघोळ करू नये.

प्रश्न : उन्हाळ्यात सर्दी - ताप किती काळ टिकू शकते?
डॉ. एस.सी. राय: उन्हाळ्यातील समस्या सुमारे 10 दिवस राहू शकते. 7 दिवसांनंतर त्याची लक्षणे कमी होऊ शकतात आणि आरोग्यामध्ये सुधारणा होते . प्रौढांपेक्षा मुले लवकर बरे होतात. मुले 7 दिवसांपेक्षा कमी वेळात बरे होऊ शकतात.

तथापि, सर्दी बरे होणे हे रुग्णाचे वय, त्याचे जीन्स, त्याची प्रतिकारशक्ती आणि त्यावर किती लवकर उपचार घेतात यावरही अवलंबून असते.

प्रश्‍न : मग संपूर्ण उन्हाळ्यात उसाचा रस, थंड किंवा कोल्ड्रिंक पिऊ नये का?
डॉ. एस.सी. राय : कडक उन्हात खूप थंड पदार्थ पिणे टाळावे. संध्याकाळी उसाचा रस किंवा थंड पिण्याचा प्रयत्न करा. उन्हात प्यावेसे वाटले तरी थंडीत थोडे कमी प्या, त्यामुळे घशावर आणि नाकावर फारसा परिणाम होणार नाही.

आयुर्वेद डॉक्टर दिक्षा भावसार यांच्या मते, उसाच्या रसामध्ये अँटीऑक्सिडंट्सचे प्रमाण चांगले असते. त्यामुळे तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत होते. हे सामान्य सर्दी आणि इतर संक्रमण बरे करण्यास देखील मदत करते. यासोबतच ते तापाविरुद्धही लढते, कारण शरीरातील प्रथिनांची पातळी वाढते.

आयुर्वेदाने स्वतःला तंदुरुस्त ठेवा
गुळवेल : कोरोनाच्या काळात गुळवेल नाव खूप चर्चेत आहे. गुळवेल हे अनेक आरोग्य फायद्यांसाठी वापरले जाते. उदाहरणार्थ, तापामुळे फ्लू होऊ शकतो आणि संसर्गाशी लढणे कठीण होऊ शकते. अशा परिस्थितीत गुळवेल ताप थांबवते आणि रोगप्रतिकारक शक्ती देखील वाढवते. त्याच्या गोळ्या तुम्हाला बाजारात सहज मिळू शकतात.

तुळस : यामध्ये अँटीव्हायरल गुणधर्म असतात. तुम्ही हे चहामध्ये घालून रोज पिऊ शकता. त्यामुळे शरीराचे तापमान कमी होण्यास मदत होईल. यामुळे तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती देखील वाढू शकते.